جستجو . ورود به وبگاه    ۱۴۰۰/۵/۵  
 
 

کتابخانه ديجيتال
گزارشات حاصل از طرح هاي پژوهشي خاتمه يافته


مشخصات گزارش:

۸۴۰۷۵/۴ شماره طرح:
ارزيابي شاخصهاي قابليت استفاده پتاسيم در خاكهاي تحت زراعت چغندر قند و اراضي غيرزراعي همجوار در استان آذربايجان غربي عنوان طرح:
دكتر عباس صمدي مجري:
کشاورزي و منابع طبيعي شاخه:
۸۴/۱۲/۲۷ تاريخ تصويب طرح:
۸۹/۸/۲۴ تاريخ پايان طرح:
۸۹/۸/۲۴ تاريخ انتشار:
توجه: براي دريافت اصل گزارشات لطفا از طريق با صندوق تماس حاصل نماييد. دانلود فايل گزارش:

چکيده:

آزمايش اول

تغيير در شكل هاي مختلف پتاسيم براثر زراعت مستمر چغندرقند در خاكهاي زراعي و اراضي غيرزراعي همجوار

چكيده

شكل هاي مختلف پتاسيم در پنچ نوع خاك اصلي، تحت زراعت چغندرقند بمدت 35-40 سال، و اراضي غيرزراعي همجوار مورد مقايسه قرار گرفتند. پنجاه و نه نمونه خاك جفتي (0-30 سانتيمتر) متعلق به 24 سري خاك از مناطق اصلي زراعت چغندرقند در استان آذربايجان غربي مورد مطالعه قرار گرفتند تا معلوم گردد آيا اندازه نسبي شكل هاي مختلف پتاسيم بر اثر زراعت بلند مدت تغيير كرده است. خصوصيات فيزيكي و شيميايي، كاني شناسي بخش رس و شكل هاي مختلف پتاسيم در خاكهاي مورد مطالعه تعيين شدند. خاكها با ميانگين 6/7=pH قليايي و با ميانگين كربنات كلسيم كل 12 درصد آهكي هستند. نوع رس غالب در خاكهاي Typic Calcixerepts، Typic Haploxerepts و Typic Endoaquepts ايلايت و در خاكهاي Vertic Calcixerepts و Vertic Endoquepts اسمكتايت مي باشد. رابطه بسيار معني دار (R2 = 77, P≤0.001) بين CEC و ميزان اسمكتايت وجود داشت. هيچ تغييري در كانيهاي رس پتاسيم دار بر اثر زراعت مستمر و تخليه پتاسيم مشاهده نشد. پتاسيم محلول (So-K) 7/1 درصد از پتاسيم قابل تبادل (Ex-K) و 4/1 درصد از پتاسيم غيرقابل تبادل (Ex-K) را در خاكهاي زراعي و 8/1 درصد از Ex-K و 2 درصد از NEx-K را در اراضي غيرزراعي همجوار شامل مي شد. كاهش بسيار معني دار ((P≤0.001 در مقدار Ex-K از 507 تا 270 ميلي گرم بر كيلوگرم (كاهش 45 درصد) و با درجه اهميت كمتر (P≤0.05) در مقدار So-K از 72/0 تا 3/0 ميلي مول بر ليتر (كاهش 55 درصد) در سري خاكهاي Typic Calcixerepts بر اثر زراعت بلند مدت مشاهده گرديد. در همه خاكها مورد مطالعه به استثنايVertic Endoaquepts با مقدار كم ايلايت، تغييرات قابل ملاحظه اي در مقدار NEx-K بر اثر زراعت مستمر چغندرقند وجود نداشت. رابطه مثبت بسيار معني دار بين مقادير و ايلايت مشاهده شد حاكي از آنست كه اين شكل پتاسيم عمدتاً از لبه هاي هوازده ايلايت آزاد شده است.

كلمات كليدي: چغندرقند،‌ شكل هاي پتاسيم، كاني شناسي رس، زراعت مستمر

آزمايش دوم

تاثير زراعت مستمر بر پارمترهاي كميت- شدت در ارتباط با تركيب كاني شناسي رس در خاكهاي آهكي تحت زراعت چغندرقند در استان آذربايجان غربي

چكيده

قدرت عرضه پتاسيم (K) در خاكهاي زير كشت چغندرقند و خاكهاي غير زراعي مجاور مورد مقايسه قرار گرفتند. پنجاه و نه جفت نمونه خاك سطحي متعلق به 24 سري خاك از مناطق چغندركاري استان آذربايجان غربي مورد مطالعه قرار گرفتند تا معلوم گردد كه آيا پارامترهاي كميت- شدت (Q/I) خاكها با زراعت مستمر تغيير كرده است. نمودارهاي كميت به شدت ايجاد و پارامترهاي مربوطه شامل نسبت فعاليت K تعادلي (AReK)، K بآساني قابل تبادل ((K0)، ظرفيت بافري پتانسيل (PBCK)، انرژي آزاد تبادلي (G)، ضريب گزينش پذيري گاپون (KG) استخراج گرديد. زراعت بلند- مدت به كاهش معني دار در مقادير AReK از 012/0 تا 0047/0 (moles/L)1/2 (كاهش 64 درصد) و از 013/0 تا 0080/0 (moles/L)1/2 (كاهش 32 درصد) به ترتيب در Typic calcixerpts و Typic endoaquepts منجر شد. كاهش معني دار (01/0P <) در مقادير K0 از 69/0 تا 28/0 سانتي مول بر گيلوگرم (كاهش 59 درصد) و افزايش معني دار (05/0P <) در مقادير KG از 3/3 تا 8/3 (افزايش 16 درصد) در Typic haploxerpts مشاهده شد. مقادير بالاي PBCK در ارتباط با خاكهايي بود كه بيشترين مقدار رس و كانيهاي رس اسمكتايت را داشتند. رابطه مثبت و بسيار معني داري (***69/0 = r2) بين PBCK و درصد كانيهاي رس اسمكتايت مشاهده شد. آزمون جفتي- t نشان داد كه كشت مستمر چغندرقند باعث تغيير در انرژي آزاد تبادلي (G) شد. كاهش معني دار در G از 14- تا 18- كيلوژول بر مول (كاهش 24 درصد) در Typic calcixerpts و Typic haploxerepts مشاهده گرديد. زراعت مداوم چغندرقند باعث شد قدرت عرضه K به مقدار بيشتري كاهش يابد كه بر استفاده متعادل از نهادهاي پتاسيم تاكيد داشته تا با برقراري و حفظ سطوح بهينه پتاسيم در خاك، پتاسيم مورد نياز زراعتهاي متوالي بطور پايدار تامين گردد.

كلمات كليدي: زراعت مستمر، نسبت فعاليت تعادلي، پتاسيم بآساني قابل تبادل، ظرفيت بافري، انرژي آزاد تبادلي، ضريب گزينش پذيري گاپون

آزمايش سوم

خصوصيات رها سازي و تثبيت پتاسيم در خاكهاي زير كشت چغندرقند و اراضي غيرزراعي همجوار

چكيده

ظرفيت رها سازي و تثبيت پتاسيم پنج زيرگروه خاك غالب در مناطق چغندرقند كاري و اراضي غيرزراعي همجوار مورد مقايسه قرار گرفتند. بيست جفت نمونه خاك سطحي متعلق به 13 سري خاك از خاكهاي زراعي زير كشت چغندرقند و اراضي غير زراعي همجوار استان آذربايجان غربي مورد مطالعه قرار گرفتند تا مشخص شود كه آيا رفتار و ظرفيت رها سازي و تثبيت پتاسيم خاكها در اثر كشت مستمر تغيير كرده است. رها سازي پتاسيم با عصاره گيري متوالي با 5/0 ميلي مولار اسيد سيتريك در يك دوره 2160 ساعت تعيين شد. تثبيت پتاسيم با اضافه كردن مقادير مختلف K (0 تا 600 ميلي گرم بر كيلوگرم خاك) تعيين شد. زراعت بلند مدت چغندرقند-گندم رهاسازي K را از بخش پتاسيم غيرقابل تبادل تحت تاثير قرار داد. در ميان همه خاكها، دامنه تغييرات مقدار تجمعي K رها شده از 423 تا 2472 ميلي گرم بر كيلوگرم با ميانگين 1663 ميلي گرم بر گيلوگرم در خاكهاي زراعي و از 849 تا 2387 با ميانگين 1810 ميلي گرم بر گيلوگرم در اراضي غيرزراعي همجوار متغير بود. در حالي كه كاهش معني دار (05/0=P<) در مقدار اوليه پتاسيم رهاشده از 782 تا 679 ميلي گرم بر گيلوگرم (كاهش 13 درصد) بر اثر كشت و كار مستمر چغندرقند در Vertic Endoaquepts با درصد رس ايلايت كم مشاهده شد، هيچ تغييري در مقدار اوليه پتاسيم رهاشده در Typic Calcixerepts با درصد ايلايت زياد مشاهده نگرديد. رابطه بسيار معني دار (***83/0=r2) بين مقدار تجمعي پتاسيم آزاد شده و درصد كانيهاي رس ايلايت باضافه رس اسمكتايت وجود داشت. از ميان چهار معادله اي كه براي توصيف رهاسازي پتاسيم در خاكها استفاده شد، مدلهاي پخشيدگي پارابوليك، تابع تواني و درجه اول توانستند به خوبي رهاسازي پتاسيم از خاكهاي مختلف توصيف كنند. لكن مدل پخشيدگي پارابوليك با توجه به ضريب خطي تبيين (r2) بالا و انحراف معيار برآورد (SE) پايين فرآيند رهاسازي پتاسيم را در خاكهاي زراعي و اراضي غيرزراعي همجوار بهتر توصيف كرد. آزمون جفتي- t نشان داد كه زراعت مستمر چغندرقند-گندم بطور معني دار (01/0P<) ظرفيت تثبيت پتاسيم را در همه خاكها و درصد تثبيت را در Vertic Endoaquepts، Typic Haploxerepts و Vertic calcixerepts افزايش داد. درصد تثبيت پتاسيم اضافه شده در خاكهاي فقير از پتاسيم، 41 تا 102 درصد و در خاكهاي غني از پتاسيم صفر تا 41 درصد بود بيانگر آنست كه زراعت مستمر و كود دهي نامتعادل به تخليه قابل ملاحظه پتاسيم منجر شده است.

كلمات كليدي: رهاسازي پتاسيم، معادلات سينيتكي، تثبيت چغندرقند، زراعت مستمر

آزمايش چهارم

ارزيابي شاخصهاي قابليت استفاده پتاسيم به گياه در خاكهاي زير كشت چغندرقند در استان آذربايجان غربي

چكيده

شاخصهاي قابليت استفاده پتاسيم از قبيل روش هم دماي تبادلي K و درصد اشباع K (KSP) در مقايسه با آزمون رايج K (K قابل عصاري گيري با NH4AOc) بهتر مي توانند وضعيت پتاسيم را ارزيابي كرده و احتياجات كودي پتاسيم را پيش بيني نمايند. به منظور ارزيابي شاخصهاي شاخصهاي قابليت استفاده پتاسيم، 59 نمونه خاك سطحي از مناطق چغندركاري استان آذربايجان غربي جمع آوري و همدماهاي تبادلي پتاسيم ايجاد و KSP در آنها تعين شد. بر اساس مطالعات همدماهاي تبادلي پتاسيم و KSP ، آزمايش هاي گلخانه اي با استفاده از چمن چند ساله (Lolium Perenne, cv. Roper) در 10 نمونه خاك سطح الارض پياده شد. آزمايش در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار سطح K (K0, K20,K40, K80) براي ارزيابي شاخص هم دماي تبادلي پتاسيم (EKC)، سه سطح (K0, K3%, K5%) براي ارزيابي شاخص KSR، و دو سطح (K0, K300) براي ارزيابي شاخص آزمون رايج K خاك (Av-K) در چهار تكرار پياده گرديد. براي ارزيابي شاخص آزمون رايج K خاك (K قابل عصارگيري با NH4AOc)، مقدار پتاسيم در همه خاكها تا 300 ميلي گرم بر كيلوگرم خاك (K300) تنظيم شدند. مقدار پتاسيم لازم براي رساندن خاكها به 3% و 5% اشباع پتاسيم از KSP=Ex-K*100/CEC برآورد شد. مقدار پتاسيم لازم براي رساندن خاكها به 20، 40 و 80 ميلي گرم بر ليتر از منحني هاي هم دماي تبادلي پتاسيم بعد از 24 ساعت زمان تعادل بدست آمد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد با افزايش سطوح Av-K پارامترهاي رشد گياه (عملكرد DM، غلظت K و جذب K توسط گياه) در بيش از 70 درصد خاكها نسبت به شاهد افزايش معني داري نداشت و گياه به مصرف كود پتاسيم پاسخ نشان نداد. تاثير سطوح مختلف KSP بر عملكرد DM، غلظت K و جذب K توسط گياه به ترتيب در 40، 70 و 50 درصد خاكها در سطح احتمال پنچ درصد معني دار بود. در اكثر خاكها، با افزايش سطوح EKC پارامترهاي رشد گياه نسبت به شاهد افزايش معني داري را نشان داد. عملكرد ماده خشك چمن در اكثر خاكها در EKC 20 ميلي گرم بر ليتر ((K20)) به حداكثر رسيد. مقدار K مورد نياز براي رساندن خاكها به 20 ميلي گرم بر ليتر در محلول خاك (K20) با طيفي گسترده از 99 تا 399 ميلي گرم بر كيلوگرم با متوسط 205 ميلي گرم بر گيلوگرم خاك متغير بود. نتايج نشان داد كه در برخي خاكهاي مورد مطالعه مقدار K قابل استفاده با آزمون NH4OAc در حد كافي بود، لكن براي نيل به حداكثر توده گياهي به مقدار كود پتاسيم بيشتري با آزمون هم دماي پتاسيمي احتياج داشتند. با استفاده از تجزيه رگرسيوني گام به گام، مدل رگرسيوني مفيدي با استفاده از روش همدماهاي تبادلي پتاسيم براي پيش بيني احتياجات كودي استاندارد K بدست آمد كه تركيبي است از K قابل استفاده گياه (Av-K) و مقدار رس(clay):

K20 = -41 – 0.63 Av-K + 9.0 Clay (R2 = 0.55, P<0.001)

كلمات كليدي: هم دماهاي جذب، احتياجات كودي، K قابل عصاره گيري با NH4AOc، خاكهاي قليايي- آهكي، آزمون K خاك


 
  جستجو در کتابخانه ديجيتال
نام مجري (نويسندگان):
عنوان گزارش:
چکيده و متن:
راهنماي جستجو
 
  ابزارهاي مشاهده
راهنمايي
دريافت فونت ها
تغيير رنگ هاي سايت
نسخه قابل چاپ اين صفحه
 
© تمام حقوق براي صندوق محفوظ است | صفحه اول | چاپ صفحه
آخرين بهنگام سازي اين صفحه: ۱۳۹۳/۱۱/۱ - ۱۶:۵۱